SCOOP

Screening op Ondervoeding en Obesitas bij Patiënten

Het SCOOP onderzoeksproject  

Op 1 september is het SCOOP onderzoeksproject gestart; Screening op Ondervoeding en Obesitas bij Patiënten met Covid en andere ziekten.
We richten onze blik op ondervoeding en de kenmerken die gepaard gaan met ondervoeding bij overgewicht en obesitas. We willen een eenvoudig screeningsinstrument ontwikkelen voor het herkennen van de combinatie van ondervoeding en overgewicht of obesitas in de klinische praktijk.

Meer dan 50% van de Nederlandse bevolking heeft overgewicht of obesitas Dit gaat gepaard met een verhoogd risico op COVID-19, kanker en andere chronische ziektes, en op een ongunstig beloop van ziekte. Daarbij heeft het merendeel van de patiënten met overgewicht aantoonbaar spiermassaverlies. Overgewicht en ondervoeding kunnen tegelijkertijd in één individu bestaan en elkaar beïnvloeden. In de klinische praktijk wordt het gelijktijdig bestaan van ondervoeding én overgewicht meestal over het hoofd gezien, omdat het hoge gewicht de ondervoeding maskeert.
Overgewicht en ondervoeding hebben een grote maatschappelijke impact en negatieve impact op de zorg. Een eenvoudige set van parameters om te screenen op het gelijktijdig voorkomen van overgewicht en ondervoeding bestaat nog niet.

Het is nog onduidelijk welke mechanismen ertoe bijdragen dat het beloop van COVID-19 en andere ziekten slechter is bij overgewicht en obesitas, bij ondervoeding, en bij de combinatie van beide. In het SCOOP project zullen onderzoekers middels literatuuronderzoek en negen databases (COVID-19 en kanker, meer dan 150.000 deelnemers) identificeren welke /factoren met betrekking tot voedingstoestand geassocieerd zijn met een ongunstig beloop van ziekte.

Vervolgens zal binnen SCOOP een screeningsinstrument ontwikkeld worden voor het herkennen van de combinatie van ondervoeding en overgewicht of obesitas. Dit zal op bruikbaarheid en validiteit getest worden in een studie bij klinische en poliklinische patiënten.

Doel Het ontwikkelen van een screeningsinstrument voor ondervoeding bij overgewicht​ door

  • Literatuuronderzoek
  • Databaseonderzoek
  • Klinische studie

Doelgroep Personen met overgewicht / obesitas

Eindgebruikers Zorgprofessionals

Termijn 2 jaar vanaf 1 september 2023

Ten behoeve van het SCOOP project hebben het Kenniscentrum Ondervoeding en prof.dr. Marian de van der Schueren, Hogeschool Arnhem Nijmegen, op verzoek van ZonMw een consortium opgericht.
Het consortium SCOOP bundelt ervaring op het gebied van voedingsonderzoek, klinische praktijk en landelijke expertisecentra: Alliantie Voeding in de zorg – Amsterdam umc – Erasmus mc – Hogeschool Arnhem Nijmegen – Kenniscentrum Ondervoeding – Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu – Wageningen Universiteit en het Longfonds.

Dit onderzoek wordt uitgevoerd in 5 werkpakketten, die gedeeltelijk parallel zullen lopen, met een totale looptijd van 24 maanden.
WERKPAKKET 1. Evaluatie van de voedingstoestand en de (diëtistische) behandeling van patiënten met Covid-19 in de eerste lijn
WERKPAKKET 2. Literatuurstudie: selectie van geschikte parameters geassocieerd met overgewicht en ondervoeding; vaststellen van een (semi-)gouden
standaard voor het vaststellen van ondervoeding bij overgewicht
WERKPAKKET 3. Evaluatie van de associatie tussen parameters van ondervoeding en overgewicht/ op de uitkomst van Covid-19 en kanker in bestaande
Nederlandse cohorten
WERKPAKKET 4. Ontwikkelen van een set van eenvoudige criteria voor het screenen op het gelijktijdig voorkomen van ondervoeding en overgewicht bij
patiënten
WERKPAKKET 5. Disseminatie en adviezen voor opschaling

Het consortium bestaat uit leden met royale ervaring op het gebied van voedingsonderzoek. Hogeschool Arnhem en Nijmegen is hoofdaanvrager, het Kenniscentrum Ondervoeding (KCO) is mede-aanvrager van dit project en vervult een belangrijke coördinerende landelijke functie op het gebied van ondervoeding.
Senior consortiumleden zijn als projectleiders bij meerdere onderzoeken betrokken geweest.
De meeste consortiumleden hebben nauwe banden met het Kenniscentrum Ondervoeding. Het consortium is aangevuld met 3 ervaringsdeskundigen.

HAN:
– Prof. Dr. Marian de van der Schueren, ervaren projectleider, aandachtsgebieden ondervoeding, oncologie, leefstijl, betrokken bij het KCO sinds
de oprichting in 2005
– Dr. Barbara van der Meij, senior onderzoeker, internationale ervaring met klinisch onderzoek, vooral binnen de oncologie
– Dr. Jos Borkent, post-doc onderzoeker en epidemioloog, expertise in het analyseren van grote databases
– Ir. Jeanne in ’t Hulst, junior onderzoeker, expertise in nutritional assessment, verbinding met onderwijs
KCO:
– Ellen van der Heijden, bureaudirecteur, ervaren projectleider en (communicatie)adviseur in voeding en gezondheid, sinds 2005 bij KCO
Amsterdamumc:
– Dr. Maarten Soeters, internist, verbonden aan het KCO. Zijn onderzoek en klinische taken richten zich voornamelijk op voeding en metabolisme
– Prof.dr. ir. Peter Weijs, lector en hoogleraar Voeding en Beweging. Onderzoek gericht op leefstijl voor het behoud van dagelijks functioneren en
gezondheid door middel van voeding- en beweeginterventies. Hij neemt deel aan de ESPEN-EASO werkgroep Sarcopenic Obesity
– Dr.ir. Hinke Kruizenga, dietist-onderzoeker en coördinator van het kennis- en expertisecentrum Voeding & Beweging NU. Verbonden aan het ProIntens onderzoek
– Carliene van Dronkelaar MSc, promoveert binnenkort op de ontwikkeling en toetsing van de haalbaarheid en effectiviteit van een nieuw zorgpad
intensieve diëtetiek bij ondervoeding (ProIntens onderzoek)
Wageningen Universiteit:
– Dr. Ir. Renate Winkels, Associate Professor Voeding & Ziekte, expertise op het gebied van lichaamssamenstelling en progressie en mortaliteit
van colon carcinoom. Eén van de hoofdonderzoekers van de COLON study. Tevens bestuurslid Alliantie Voeding in de Zorg.
– Ir. Anne Slotegraaf, promovendus, onderzoek gericht op de evaluatie van de paramedische behandeling bij patiënten die in de eerste lijn worden
behandeld voor Covid-19 door een fysiotherapeut, ergotherapeut, logopedist, oefentherapeut of diëtist.
Alliantie Voeding in de Zorg:
– Ir. Menrike Menkveld, directeur
– Dr. Ir. Emmelyne Vasse, (onderzoeks)dietist Alliantie Voeding in de Zorg en Ziekenhuis Gelderse Vallei. Projectleider bij KCO. Expertise in
praktijkgericht onderzoek rond (onder)voeding.
RIVM:
– Dr. Ir. Kees van den Wijngaard, coördinator van RIVM longCOVID onderzoek naar post-COVID-condition. Coördinator en hoofdonderzoeker van
consortium van Amsterdam UMC, Radboudumc, Wageningen University en het RIVM voor gezamenlijk onderzoek naar tekenbeten en lymeziekte,
waaronder post-infectieuze klachten.
– Dr. Tessa van der Maaden, hoofdonderzoeker van RIVM longCOVID onderzoek naar post-COVID-condition.
Erasmusmc:
– Prof. Dr. Koen Joosten, hoogleraar Voeding en metabolisme van het zieke kind en bestuurslid en voorzitter van de wetenschappelijke
adviesraad van het KCO.
– Dr. Joanne Olieman, post-doc diëtist-onderzoeker en programmamanager Interne Geneeskunde. Betrokken bij KCO, sectie kinderen
– Patty Lakenman MSc, IC-diëtist en promovendus op gebied van nutritional assessment in kritische zieke Covid-19) patiënten. Zij is voorzitter
van het Netwerk IC-diëtisten.
Via het Longfonds en de Nederlandse Vereniging voor Overgewicht en Obesitas zijn 3 ervaringsdeskundigen (Longfonds: Mariëtte Biemans, Joris van
Caulil; NVOO nnb) aangesloten bij dit project

Vragen of opmerkingen over dit project?

Neem contact op met project-scoop@han.nl

Nieuwsbrieven

28 september 2023  Persbericht

Een project van

Meer informatie

Artikel: Herkennen van ondervoeding bij overgewicht: een dilemma.

Voor meer informatie over het SCOOP project kunt u contact opnemen met project-scoop@han.nl 

Gefinancierd door